Ufuk Bilim Dergisi (UBD), akademik kaliteyi şeffaf, etik, tarafsız ve uluslararası kabul görmüş bir çift kör hakem değerlendirmesi süreci aracılığıyla güvence altına almayı taahhüt eder.
Dergiye gönderilen ve ilk editoryal değerlendirmeyi başarıyla tamamlayan tüm çalışmalar, tarafsızlığı ve akademik bütünlüğü korumak amacıyla çift kör hakem değerlendirmesi sürecine alınır. Bu modelde yazarların kimlikleri hakemlerden, hakemlerin kimlikleri ise yazarlardan gizli tutulur. Özel sayılara ilişkin değerlendirme ilkeleri için Özel Sayı Politikası incelenebilir.
Gönderilen her çalışma, hakem sürecine alınmadan önce editörlük ofisi tarafından aşağıdaki ölçütler bakımından değerlendirilir:
Derginin kapsamı dışında kalan, biçimsel veya akademik açıdan yetersiz bulunan, ciddi etik sorun taşıyan ya da hakem değerlendirmesine hazır olmadığı belirlenen çalışmalar, dış hakem sürecine alınmadan yazarlara iade edilebilir veya editoryal olarak reddedilebilir.
Her çalışma, araştırmanın konusu ve yöntemiyle ilgili uzmanlığa sahip en az iki bağımsız hakem tarafından değerlendirilir. Hakemlerin seçiminde akademik yeterlilik, alan uzmanlığı, yayın geçmişi, tarafsızlık ve çıkar çatışmasının bulunmaması esas alınır.
Gerekli görüldüğünde yöntem, istatistik, etik veya belirli bir disiplin alanındaki hususların değerlendirilmesi için ek bir uzman görüşüne başvurulabilir.
Hakemlerden çalışmayı aşağıdaki ölçütler bakımından incelemeleri beklenir:
Hakem raporları ve editoryal değerlendirme sonucunda çalışmalar için aşağıdaki kararlardan biri verilebilir:
Düzeltme talep edilen çalışmalarda yazarların, hakem ve editör yorumlarını madde madde yanıtlayan ayrıntılı bir düzeltme mektubu sunmaları ve metinde yapılan değişiklikleri açık biçimde göstermeleri beklenir.
Düzeltilmiş çalışmalar, gerekli görüldüğünde aynı hakemlere veya yeni bağımsız hakemlere yeniden gönderilebilir. Düzeltme talep edilmiş olması, çalışmanın yayımlanmak üzere kabul edildiği anlamına gelmez.
Nihai yayın kararı, hakem raporları, editoryal değerlendirme, etik standartlar ve derginin akademik politikaları dikkate alınarak Baş Editör tarafından verilir.
Hakem görüşleri karar sürecinin temel unsurlarından biridir; ancak nihai karar yetkisi Baş Editöre aittir. Bilimsel, etik veya editoryal açıdan gerekçelendirilmiş bir durum bulunması hâlinde Baş Editör, hakem önerilerinden farklı bir karar verebilir.
Hakemler; nesnel ve bağımsız bir değerlendirme yapmalarını etkileyebilecek mali, akademik, kurumsal, mesleki veya kişisel çıkar çatışmalarını hakemlik davetini kabul etmeden önce editöre bildirmelidir.
Yazarlarla yakın iş birliği, aynı kurumda çalışma, doğrudan akademik rekabet, kişisel ilişki veya çalışmanın sonucundan doğrudan yarar sağlama ihtimali bulunan hakemler değerlendirme sürecinden çekilmelidir.
Hakem değerlendirmesi gizli bir bilimsel süreçtir. Hakemler, değerlendirmelerine sunulan çalışmaların içeriğini, verilerini, şekillerini, tablolarını, sonuçlarını veya diğer yayımlanmamış bilgileri değerlendirme süreci sırasında ya da sonrasında üçüncü kişilerle paylaşamaz, dağıtamaz veya açıklayamaz.
Hakemler, değerlendirdikleri çalışmalarda yer alan yayımlanmamış bilgi ve fikirleri kişisel, akademik, kurumsal veya ticari çıkarları için kullanamaz.
Hakem değerlendirmesinin manipüle edilmesi, sahte hakem kimliği kullanılması, çıkar çatışmasının gizlenmesi, gizli içeriğin paylaşılması, hakem raporunun başkasına hazırlatılması veya değerlendirme sürecine etik dışı müdahalede bulunulması ciddi yayın etiği ihlali olarak kabul edilir.
Tespit edilen etik ihlaller; hakemlik görevinin sonlandırılmasına, çalışmanın reddedilmesine, ilgili kişinin gelecekteki süreçlerden çıkarılmasına, kurumsal bildirim yapılmasına veya yayımlanmış bir makale hakkında düzeltme ya da geri çekme işlemi başlatılmasına yol açabilir. Yapay zekâ araçlarının hakemlik sürecindeki kullanımına ilişkin ayrıntılar için Yapay Zekâ Politikası incelenebilir.
Dergide kabul edilen tüm makaleler, yayımlandıkları andan itibaren açık erişim ilkeleri kapsamında ücretsiz olarak kullanıma sunulur. Okuyucular yayımlanan makaleleri herhangi bir abonelik veya erişim ücreti olmaksızın okuyabilir, indirebilir, paylaşabilir ve uygun biçimde atıf yaparak yeniden kullanabilir.
Lisans: Creative Commons Atıf 4.0 Uluslararası Lisansı (CC BY 4.0)
Yazarlar, yayımlanan çalışmalarının telif hakkını korur ve dergiye münhasır olmayan ilk yayın hakkını verir. Yazarların manevi hakları, uygun atıf alma hakları ve çalışmaları üzerindeki akademik sorumlulukları devam eder.
Makaleler, hakem değerlendirmesine alınmadan önce Turnitin, iThenticate veya eşdeğer profesyonel intihal ve benzerlik tespit sistemleri aracılığıyla incelenebilir.
Etik açıdan kabul edilemez benzerlik, intihal, mükerrer yayın, kaynak gösterilmeden yapılan çoğaltma veya yanıltıcı metin geri dönüşümü tespit edilen çalışmalar, derginin benzerlik ve yayın etiği ilkeleri doğrultusunda reddedilebilir ya da düzeltme yapılması amacıyla yazarlara iade edilebilir.
Değerlendirme yalnızca toplam benzerlik oranına dayanmaz. Benzerliğin kaynağı, niteliği, metin içindeki dağılımı ve kaynakların akademik kurallara uygun biçimde kullanılıp kullanılmadığı da dikkate alınır.
Dergi, aşağıdaki alanlarda sıkı yayın etiği standartları uygular:
Yayın etiği ihlali şüphesi doğduğunda dergi, ilgili taraflardan açıklama ve belge talep edebilir, bağımsız uzman görüşüne başvurabilir ve ihlalin niteliğine göre gerekli editoryal işlemleri uygulayabilir.
Ufuk Bilim Dergisi (UBD), üç aylık yayın takvimini izler ve yılda dört sayı yayımlar: Ocak, Nisan, Temmuz ve Ekim. Dergi, 2026 yılındaki ilk iki sayısını başarıyla yayımlamıştır.
Makale takip sistemine erişin