Sosyal medya platformları bireylere kendilerini yeniden üretme, görünür olma ve ideal bir kimlik oluşturma imkânı sunmaktadır. Dijital ortamda bireyler, çoğu zaman gerçek yaşamlarından daha mutlu, başarılı, estetik ve kusursuz bir kimlik sergilemeye yönelmektedir. Ancak bu durum, bireyin gerçek benliği ile dijital kimliği arasında psikolojik bir çatışma oluşturabilmektedir. Bu çalışma, sosyal medyada kimlik inşası sürecinin bireyin yalnızlık hissi üzerindeki etkilerini incelemeyi amaçlamaktadır. Araştırmada özellikle bireylerin sürekli olarak beğenilme, onaylanma ve görünür olma arzularının ruhsal sonuçları değerlendirilmektedir. Sosyal medya ortamlarında oluşan karşılaştırma kültürü, bireylerde değersizlik hissi, yetersizlik algısı, sosyal kaygı ve aidiyet problemleri meydana getirebilmektedir. İnsanlar başkalarının seçilmiş ve idealize edilmiş yaşamlarını gördükçe kendi yaşamlarını eksik ve sıradan algılayabilmektedir. Bu durum, bireyin içsel huzurunu zayıflatmakta ve psikolojik yalnızlık hissini artırabilmektedir. Ayrıca dijital ortamda çok sayıda takipçi veya bağlantıya sahip olmak, gerçek anlamda duygusal yakınlık ve samimi iletişim kurulduğu anlamına gelmemektedir. Bu nedenle bireyler, çevrimiçi olarak oldukça aktif görünmelerine rağmen derin bir yalnızlık yaşayabilmektedir. Çalışma, dijital çağda kimlik üretimi ile psikolojik yalnızlık arasındaki ilişkiyi sosyolojik ve psikolojik boyutlarıyla ortaya koymayı hedeflemektedir. Ayrıca sağlıklı dijital kullanım alışkanlıklarının geliştirilmesi, gerçek sosyal ilişkilerin güçlendirilmesi ve bireyin ruhsal dengesinin korunması açısından bilinçli sosyal medya kullanımının önemine dikkat çekilmektedir.
SOSYAL MEDYADA KİMLİK İNŞASI VE PSİKOLOJİK YALNIZLIK
PDF İndir
27
16
Anahtar Kelimeler:
Kaynakça
[1]
Alter, A. (2017). Irresistible: The rise of addictive technology and the business of keeping us hooked. Penguin Press.
[2]
Appel, H., Gerlach, A. L., & Crusius, J. (2016). The interplay between Facebook use, social comparison, envy, and depression. Current Opinion in Psychology, 9, 44–49. https://doi.org/10.1016/j.copsyc.2015.10.006
[3]
Atik, F. (2026). Psychology of communication and the psychological codes of war. International Journal of Interdisciplinary Research, 1(1), 21–37. https://doi.org/10.66695/ijir.v1i1.007
[4]
Bauman, Z. (2000). Liquid modernity. Polity Press.
[5]
Baumeister, R. F., & Leary, M. R. (1995). The need to belong: Desire for interpersonal attachments as a fundamental human motivation. Psychological Bulletin, 117(3), 497–529. https://doi.org/10.1037/0033-2909.117.3.497
[6]
Belk, R. W. (2013). Extended self in a digital world. Journal of Consumer Research, 40(3), 477–500. https://doi.org/10.1086/671052
[7]
boyd, d. (2014). It’s complicated: The social lives of networked teens. Yale University Press.
[8]
Burke, M., & Kraut, R. E. (2016). The relationship between Facebook use and well-being depends on communication type and tie strength. Journal of Computer-Mediated Communication, 21(4), 265–281. https://doi.org/10.1111/jcc4.12162
[9]
Castells, M. (2010). The rise of the network society (2nd ed., with a new preface). Wiley-Blackwell.
[10]
Deci, E. L., & Ryan, R. M. (2000). The “what” and “why” of goal pursuits: Human needs and the self-determination of behavior. Psychological Inquiry, 11(4), 227–268. https://doi.org/10.1207/S15327965PLI1104_01
[11]
Festinger, L. (1954). A theory of social comparison processes. Human Relations, 7(2), 117–140. https://doi.org/10.1177/001872675400700202
[12]
Gillespie, T. (2018). Custodians of the internet: Platforms, content moderation, and the hidden decisions that shape social media. Yale University Press.
[13]
Goffman, E. (1959). The presentation of self in everyday life. Doubleday.
[14]
Higgins, E. T. (1987). Self-discrepancy: A theory relating self and affect. Psychological Review, 94(3), 319–340. https://doi.org/10.1037/0033-295X.94.3.319
[15]
Keles, B., McCrae, N., & Grealish, A. (2020). A systematic review: The influence of social media on depression, anxiety and psychological distress in adolescents. International Journal of Adolescence and Youth, 25(1), 79–93. https://doi.org/10.1080/02673843.2019.1590851
[16]
Kernis, M. H., & Goldman, B. M. (2006). A multicomponent conceptualization of authenticity: Theory and research. Advances in Experimental Social Psychology, 38, 283–357. https://doi.org/10.1016/S0065-2601(06)38006-9
[17]
Leary, M. R., & Kowalski, R. M. (1990). Impression management: A literature review and two-component model. Psychological Bulletin, 107(1), 34–47. https://doi.org/10.1037/0033-2909.107.1.34
[18]
Napoli, P. M. (2014). Automated media: An institutional theory perspective on algorithmic media production and consumption. Communication Theory, 24(3), 340–360. https://doi.org/10.1111/comt.12039
[19]
Nesi, J., Choukas-Bradley, S., & Prinstein, M. J. (2018). Transformation of adolescent peer relations in the social media context: Part 1—A theoretical framework and application to dyadic peer relationships. Clinical Child and Family Psychology Review, 21(3), 267–294. https://doi.org/10.1007/s10567-018-0261-x
[20]
Perlman, D., & Peplau, L. A. (1981). Toward a social psychology of loneliness. In R. Gilmour and S. Duck (Eds.), Personal relationships: 3. Relationships in disorder (pp. 31–56). Academic Press.
[21]
Primack, B. A., Shensa, A., Sidani, J. E., Whaite, E. O., Lin, L. Y., Rosen, D., Colditz, J. B., Radovic, A., & Miller, E. (2017). Social media use and perceived social isolation among young adults in the U.S. American Journal of Preventive Medicine, 53(1), 1–8. https://doi.org/10.1016/j.amepre.2017.01.010
[22]
Primack ve arkadaşlarının makalesinin dokuz yazarlı tam künyesi, cilt, sayı, sayfa aralığı ve DOI bilgileri yayıncı ve PubMed kayıtlarıyla doğrulanmıştır.
[23]
Rogers, C. R. (1961). On becoming a person: A therapist’s view of psychotherapy. Houghton Mifflin.
[24]
Rosenberg, M. (1965). Society and the adolescent self-image. Princeton University Press.
[25]
Ryff, C. D. (1989). Happiness is everything, or is it? Explorations on the meaning of psychological well-being. Journal of Personality and Social Psychology, 57(6), 1069–1081. https://doi.org/10.1037/0022-3514.57.6.1069
[26]
Skinner, B. F. (1953). Science and human behavior. Macmillan.
[27]
Turkle, S. (2011). Alone together: Why we expect more from technology and less from each other. Basic Books.
[28]
Twenge, J. M. (2017). iGen: Why today’s super-connected kids are growing up less rebellious, more tolerant, less happy—and completely unprepared for adulthood—and what that means for the rest of us. Atria Books.
[29]
Verduyn, P., Ybarra, O., Résibois, M., Jonides, J., & Kross, E. (2017). Do social network sites enhance or undermine subjective well-being? A critical review. Social Issues and Policy Review, 11(1), 274–302. https://doi.org/10.1111/sipr.12033
[30]
Verduyn ve arkadaşlarının çalışmasının yazar dizilimi, cilt, sayfa aralığı ve DOI bilgileri yayıncı kaydıyla doğrulanmıştır.
[31]
Vogel, E. A., Rose, J. P., Roberts, L. R., & Eckles, K. (2014). Social comparison, social media, and self-esteem. Psychology of Popular Media Culture, 3(4), 206–222. https://doi.org/10.1037/ppm0000047
[32]
Weiss, R. S. (1973). Loneliness: The experience of emotional and social isolation. MIT Press.
Bu Sayıdaki Diğer Makaleler
| # | Makale Başlığı & Yazar | Sayfa | İşlem |
|---|---|---|---|
| 01 | ALGORİTMALARIN DUYGU HARİTASI: DİJİTAL PLATFORMLARDA ÖFKE, KORKU VE MERAKIN YÖNLENDİRİLMESİ Gizem Bekar | 1-26 | Oku |
| 02 | KALP HIZI DEĞİŞKENLİĞİ BİYOGERİBİLDİRİMİNİN ÜNİVERSİTE ÖĞRENCİLERİNDE ALGILANAN STRES VE KAYGI ÜZERİNDEKİ ETKİSİ Aysel Kaplan | 27-43 | Oku |
| 03 | DİJİTAL SESSİZLİK: MESAJLARA GEÇ DÖNÜŞÜN İNSAN PSİKOLOJİSİNDEKİ ANLAMI Rümeysa Keleş | 44-64 | Oku |
| 04 | DUYGULARIN VERİLEŞTİRİLMESİ: AFFEKTİF KAPİTALİZMDE HİSLERİN ÖLÇÜLMESİ, YÖNETİLMESİ VE METALAŞTIRILMASI Seda Nur Şimşek | 65-95 | Oku |
Makale Bilgileri
Tür
İletişim ve Medya Çalışmaları
Yayımlanma Tarihi
2026
Sayfa
96-123
Lisans
CC BY 4.0
DERGİ SAYISI
Ufuk Bilim Dergisi Cilt 1 Sayı 1
Cilt 1 — Sayı 1
Hızlı Atıf (APA)
Kumral, Y. (2026). SOSYAL MEDYADA KİMLİK İNŞASI VE PSİKOLOJİK YALNIZLIK. Ufuk Bilim Dergisi Cilt 1 Sayı 1, 1(1), 96-123. https://doi.org/10.66695/ubd.v1i1.005